Czym jest taktowanie?

Taktowanie to jedna z kluczowych właściwości procesora — ale co tak naprawdę znaczy?1 2

Wydajność Twojego procesora — „mózgu” Twojego komputera — ma olbrzymi wpływ na prędkość ładowania programów oraz płynność ich działania. Istnieje jednak kilka różnych sposobów na pomiar wydajności procesora. Taktowanie (zwane również prędkością zegara lub częstotliwością) jest jednym z najistotniejszych.

Jeśli zastanawiasz się, jak sprawdzić taktowanie, kliknij w menu Start (lub wciśnij przycisk Windows*) i wpisz „Informacje o komputerze”. Nazwa modelu Twojego procesora i taktowanie znajdują się przy haśle „Procesor”.

Czym jest taktowanie?

Ogólnie rzecz biorąc, wyższe taktowanie oznacza szybszy procesor. Jednak w grę wchodzi wiele innych czynników.

Twój procesor co sekundę przetwarza wiele poleceń (obliczenia niskopoziomowe, jak arytmetyka) z różnych programów. Taktowanie mierzy ilość cykli wykonywanych przez Twój procesor na sekundę, co mierzone jest w GHz (gigahercach).

Technicznie rzecz biorąc, „cykl” jest pulsem zsynchronizowanym przez wewnętrzny oscylator, lecz na nasze potrzeby, będą podstawową jednostką, pomagającą zrozumieć prędkość procesora. Podczas każdego cyklu miliardy tranzystorów w procesorze otwierają się i zamykają.

Częstotliwość oznacza więcej działań w danym czasie, według powyższego schematu.

Procesor z taktowaniem 3,2 GHz wykonuje 3,2 miliarda cykli na sekundę. (Prędkość starszych procesorów mierzono w megahercach lub milionach cykli na sekundę).

Niekiedy wiele poleceń udaje się ukończyć w jednym cyklu zegarowym; w innych przypadkach, jedno polecenie może zająć wiele cykli. Skoro różne procesory radzą sobie z poleceniami inaczej, najlepiej porównać taktowanie tej samej marki i generacji procesora.

Przykładowo, procesor z wyższym taktowaniem sprzed pięciu lat może być prześcignięty przez nowy procesor z niższym taktowaniem, gdyż nowsze struktury skuteczniej radzą sobie z poleceniami. Procesor Intel® z serii X może być lepszy od procesora z serii K o wyższym taktowaniu, ponieważ dzieli zadania między więcej rdzeni i wyposażony jest w większą pamięć podręczną procesora. Jednak w zakresie tej samej generacji procesorów, procesor o wyższym taktowaniu prześcignie z reguły procesor o niższym taktowaniu w różnorodnych zastosowaniach. To dlatego tak ważne jest porównywanie procesorów tej samej marki i generacji.

Jak taktowanie wpływa na gry?

Przed nadejściem procesorów wielordzeniowych taktowanie postrzegano jako kluczową właściwość do porównywania procesorów jednordzeniowych. Obecnie bierze się je pod uwagę wraz z liczbą rdzeni, pamięcią podręczną procesora i zużyciem energii.

Wpływ taktowania na pojedyncze gry zależy od ich silnika, a także narzędzi użytych do jej stworzenia. Strony testujące, takie jak Tom's Hardware, odkryły, że niektóre silniki gier, jak Dunia z Far Cry: Primal, czerpią większe korzyści z silnej wydajności jednowątkowej niż wielowątkowości.3 Z drugiej strony, wiele nowszych gier AAA, szczególnie z silnikami przyjaznymi wielowątkowości, jak Unreal Engine 4, mogą skorzystać zarówno na dodatkowych rdzeniach, jak i podkręconym taktowaniu.4

Konkretne punkty odniesienia są najlepszym sposobem na ocenę wydajności procesora dla konkretnego silnika gry, ale taktowanie jest dobrym, ogólnym wskaźnikiem względnej wydajności procesorów wewnątrz rodziny produktów.

Co oznacza turbo częstotliwość?

Specyfikacje procesorów Intel zawierają zarówno częstotliwość Max Turbo, jak i bazową częstotliwość procesora. Bazowa częstotliwość procesora odnosi się do regularnego punktu działania procesora, natomiast częstotliwość Max Turbo ma związek z maksymalną prędkością osiąganą przez procesor używający technologii Intel® Turbo Boost.

Technologia Intel® Turbo Boost to narzędzie dynamicznie ulepszające taktowanie, aby mogło poradzić sobie z ciężkimi zadaniami. Jego działanie nie wymaga żadnej instalacji lub konfiguracji ze strony użytkownika. Technologia ocenia przestrzeń termiczną procesora, a także liczbę używanych rdzeni, a następnie podbija taktowanie do maksymalnego bezpiecznego poziomu. Przeczytaj więcej na temat tej technologii tutaj.

Która wartość jest ważniejsza dla gier? Turbo częstotliwość. Przy odpowiednim chłodzeniu, jest to prędkość, z jaką Twój procesor będzie pracował przy ciężkich zadaniach (takich jak podróż przez miasto lub obliczanie zachowania sztucznej inteligencji podczas kolejki wroga w grze strategicznej), w przypadku większości tytułów będących wyzwaniem dla procesora.

Jak możesz wyregulować taktowanie Twojego procesora?

Zwrot „przetaktowywanie”5 odnosi się do przyspieszenia zegara procesora, aby uzyskać większą moc przetwarzania. Procesory Intela z „K” w nazwie mają niezablokowany „mnożnik” dla łatwego przetaktowywania, gdy sparuje się je z zestawem układów scalonych płyty głównej, który wspiera ten proces.

Przetaktowywanie może skutkować wyższą liczbą FPS6, nawet w przypadku procesorów wysokiej klasy, takich jak najnowszy procesor Intel® Core™ i9. Tutaj dowiesz się więcej, jak uzyskać stabilne przetaktowywanie i wyciągnąć więcej z posiadanego przez Ciebie sprzętu.

Mnożnik procesora (zwany czasem „współczynnikiem procesora”) jest pomnożony przez zegar bazowy procesora (BCLK), aby określić taktowanie. Przykładowo, mnożnik o wartości 46 i zegar bazowy o wartości 100 MHz dadzą taktowanie o prędkości 4,6 GHz. (Zauważ, że BCLK w ustawieniach systemowych BIOS nie jest tym samym, co „Bazowa Częstotliwość Procesora”, wspomniana w specyfikacjach Intel — odnosi się ona bowiem do ogólnego taktowania procesora, gdy technologia Intel® Turbo Boost nie jest aktywna).

BCLK ustawia nie tylko prędkość procesora, ale także prędkość pamięci, PCIe, pamięć podręczną procesora i nie tylko. Chcąc przetaktowywać, najprościej będzie wyregulować mnożnik procesora, niż przestawić BCLK, co może wywołać niestabilność w związku z dotknięciem wielu elementów równocześnie.

Dlaczego taktowanie jest ważne?

Taktowanie procesora to dobry wskaźnik wydajności Twojego procesora. Chociaż takie zastosowania jak edycja wideo lub streaming znane są z zależności od wydajności wielordzeniowej, dla wielu nowych gier najlepszym punktem odniesienia wciąż jest procesor z najwyższym taktowaniem.

Informacje o produktach i wydajności

1

Cechy i zalety technologii Intel® zależą od konfiguracji systemu i mogą wymagać obsługującego je sprzętu, oprogramowania lub aktywacji usług. Wydajność może różnić się od podanej w zależności od konfiguracji systemu. Żaden produkt ani komponent nie jest w stanie zapewnić całkowitego bezpieczeństwa. Więcej informacji można uzyskać od sprzedawcy lub producenta systemu bądź na stronie https://www.intel.pl.

2

Intel, logo Intel i Core są znakami towarowymi firmy Intel Corporation lub jej spółek zależnych w Stanach Zjednoczonych i/lub innych krajach. Inne nazwy oraz marki mogą być przedmiotem praw osób trzecich. © Intel Corporation.

5

Zmiana częstotliwości zegara lub napięcia może spowodować uszkodzenie lub skrócenie czasu eksploatacji procesora i innych komponentów systemu, a także zmniejszyć stabilność i wydajność systemu. Gwarancje na produkty mogą nie mieć zastosowania, jeśli procesor będzie pracować w warunkach innych niż wymienione w specyfikacji. Dodatkowych informacji udzielają producenci systemu i komponentów.