Jak poprawić liczbę klatek na sekundę

Oto kilka sposobów, które pomogą Ci poprawić liczbę klatek na sekundę bez zmiany sprzętu.1

Niemal każdy gracz spotyka się z problemem niskiej liczby klatek na sekundę Często gra działa płynnie, a potem zaczyna się zacinać, gdy Twoja postać wejdzie do dużego miasta lub złożonego otoczenia. Obraz zaczyna przypominać pokaz slajdów, przedmioty i tekstury są wyraźnie poszatkowane, gdy szybko poruszasz kamerą, a ruchome obiekty takie jak włosy lub flagi poruszają się mniej płynnie.

Wszystko to sprawia, że trudniej jest się wczuć w grę, ale co jest przyczyną takiego stanu rzeczy? Liczba klatek na sekundę (ang. frames per second, FPS) wskazuje, ile razy na sekundę układ graficzny Twojego komputera renderuje obraz na ekranie. W tworzenie geometrii, tekstur, efektów oświetleniowych i innych efektów składających się na poszczególne klatki zaangażowane są karta graficzna, procesor i pamięć RAM.

Jeżeli jeden z tych komponentów jest słabszym ogniwem, na przykład Twój procesor zleca karcie graficznej renderowanie dużej liczby obiektów jednocześnie, Twój komputer renderuje mniej klatek na sekundę. Zmniejszona liczba klatek na sekundę może wynikać z niezoptymalizowanego kodu, błędów lub ustawień gry, które generują obciążenia większe niż te, które jest w stanie przetworzyć Twój sprzęt.

Wskaźnika klatek na sekundę nie wymyślono na potrzeby gier. Filmy są tradycyjnie wyświetlane z prędkością 24 kl./s, co oznacza, że na ekranie co sekundę pojawiają się 24 nieruchome obrazy. Gry jednak przy 24 kl./s mogą wyglądać tak, jakby obraz wyświetlał się skokowo, przez co sprawiają nienaturalne wrażenie.

Jeżeli porównasz wygląd gry wyświetlanej z częstotliwością 30 kl./s i 60 kl./s, natychmiast zauważysz różnicę. Przy wyższej częstotliwości wyświetlania klatek, gra wydaje się płynniejsza i bardziej rzeczywista. W przypadku gier komputerowych możliwe jest osiągnięcie wyższych częstotliwości niż w przypadku obecnej generacji konsol. Jednak prawdziwą przewagą komputerów jest możliwość swobodnego dostosowania ustawień tak, aby znaleźć taki parametr FPS, który będzie najlepiej współgrał z Twoim sprzętem — zwłaszcza monitorem.

Częstotliwość odświeżania monitora jest dobrym parametrem docelowym w przypadku ustawień częstotliwości wyświetlania klatek w grze. Jeżeli częstotliwość odświeżania Twojego monitora wynosi 60 Hz, nie dostrzeżesz korzyści ze zwiększenia liczby klatek na sekundę powyżej 60 kl./s, ponieważ Twój monitor nie będzie odświeżał się wystarczająco często, aby nadążyć za sygnałem wyjściowym z procesora graficznego. Niemniej jednak jeżeli masz już monitor obsługujący wyższą częstotliwości odświeżania, np. 144 Hz, na ekranie od razu zauważysz zalety większej liczby klatek na sekundę.

Jak zatem uzyskać wyższą częstotliwość wyświetlania klatek? Zakup szybszego procesora, większej ilości pamięci RAM lub nowszej karty graficznej może pomóc. Niemniej jednak warto najpierw zaktualizować oprogramowanie i dostosować ustawienia, aby sprawdzić, czy możesz uzyskać wyższą częstotliwość wyświetlania klatek bez dużych zmian w systemie.

Omówimy teraz kilka potencjalnych rozwiązań.

Podstawowe sposoby

Zamykanie procesów w tle
Najpierw upewnij się, czy żadne inne programy nie powodują spowolnienia pracy sprzętu. Otwórz Menedżera zadań (CTRL+SHIFT+ESC), a następnie przejdź do kart CPU i Pamięć, aby sprawdzić, czy jakikolwiek proces nie obciąża nadmiernie procesora lub nie zużywa dużej ilości pamięci RAM (na przykład przeglądarka z tuzinami otwartych kart).

Aktualizacja gier
Następnie upewnij się, czy sama gra jest aktualna. Zwłaszcza niedługo po premierze twórcy gier często publikują poprawki, które znacząco poprawiają wydajność. Włącz aktualizacje automatyczne, aby mieć pewność, że żadnej nie przegapisz.

Aktualizacja sterowników
Zaktualizuj swoje sterowniki. Zarówno w przypadku oddzielnych układów graficznych, jak i zintegrowanych procesorów grafiki nowe sterowniki graficzne są publikowane regularnie, aby zoptymalizować ich działanie pod kątem nowych gier. Skorzystaj z narzędzi producenta, aby je pobrać.

Jeżeli korzystasz z procesora Intel® Core™ (4. generacji lub nowszej) ze zintegrowaną kartą graficzną, zajrzyj na stronę gameplay.intel.com, aby sprawdzić, czy w przypadku danej gry nie rekomendujemy określonych ustawień. Narzędzia do obsługi oddzielnych kart graficznych mogą również automatycznie wykrywać zainstalowane gry. Jeżeli Twoje narzędzie do obsługi karty graficznej ma taką funkcję, upewnij się, że rozpoznało grę, w którą zamierzasz zagrać. Dzięki temu możesz natychmiast poprawić jej wydajność.

Naprawa instalacji
Jeżeli problemy z wydajnością w grze są wyjątkowo poważne, spróbuj naprawić instalację. Na platformie Steam, aby to zrobić, musisz otworzyć kartę Biblioteka, kliknąć grę prawym przyciskiem myszy, a następnie kliknąć „Właściwości”. W oknie Właściwości kliknij kartę „Pliki lokalne”, a następnie „Sprawdź spójność plików gry”.

Ustawienia gry

Po lewej: wyłącz anti-aliasing | Po prawej: włącz anti-aliasing

Większość gier po zainstalowaniu automatycznie przetestuje Twój komputer i zastosuje niestandardowe ustawienia. Jednak skoro czytasz ten artykuł, prawdopodobnie okazało się, że w tych ustawieniach częstotliwość wyświetlania klatek nie jest traktowana tak priorytetowo, jak Twoim zdaniem można by tego oczekiwać. Poniżej wskazujemy klika typowych ustawień, które warto wyłączyć (lub włączyć), aby uzyskać wymierną poprawę wydajności.

Ustawienia cieni mogą obejmować szereg technik mapowania cieni w różnym stopniu wpływających na wydajność, od bardzo obciążających procesor realistycznych cieni (ang. shadow volumes), po obciążające kartę grafiki techniki takie jak śledzenie promieni, w przypadku których wyliczany jest przebieg wszystkich promieni emitowanych przez każde źródło światła w scenie. Techniki te służą do wygładzania ostrych krawędzi, dokładnego odzwierciedlania cieni rzucanych przez kształty i umożliwiania cieniom dopasowania się do ruchu obiektu, który je rzuca.

Włączenie tych ustawień spowoduje uzyskanie ładniejszych efektów cieniowania, ale wybranie ustawień średnich lub niskich może umożliwić zwiększenie liczby klatek przy niewielkim wpływie na wygląd gier o szybkim przebiegu akcji.

Anti-aliasing (AA) służy do wygładzania poszarpanych krawędzi (artefaktu nazywanego „aliasingiem”), który pojawia się na cyfrowych obiektach zbudowanych z kwadratowych pikseli. W przypadku techniki anti-aliasingu komputer pobiera próbki pikseli na ekranie w celu określenia prawidłowego koloru sąsiadujących pikseli, a następnie uzupełnia luki, aby wygładzić poszarpane krawędzie.

Zmniejszenie liczby pobieranych próbek (na przykład z 4-krotnego na 2-krotne) to dobry pierwszy krok w kierunku poprawy wydajności. Następnie warto poszukać technik AA, które gra uznaje za mniej obciążające dla karty graficznej: na przykład technika FXAA mniej obciąża układ grafiki niż technika MSAA. Jeżeli nadal masz problemy z wydajnością, spróbuj wyłączyć AA całkowicie, aby sprawdzić, czy poszarpane krawędzie bardzo Ci przeszkadzają.

Efekt anti-aliasingu można osiągnąć poprzez stworzenie wersji danej sceny w wyższej rozdzielczości, pobranie danych dotyczących koloru z takiej wersji, a następnie zmniejszenie częstotliwości próbkowania (ang. downsampling czyli po prostu kurczenie), aby dopasować obraz do rozdzielczości wyświetlacza. MSAA (Multi-Sample Anti-Aliasing) jest jedną z technik, która umożliwia osiągnięcie takiego efektu poprzez wykrywanie krawędzi i dążenie do ich wygładzenia.

Z kolei FXAA (ang. fast approximate anti-aliasing) to technika stosowana po zakończeniu procesu renderowania obrazu. Służy raczej do rozmywania poszarpanych krawędzi, a nie do poprawy ich wyglądu poprzez zmniejszenie częstotliwości próbkowania, co z kolei ma mniejszy wpływ na wydajność gier niż technika MSAA.

TXAA to forma czasowego anti-aliasingu, w którym wykorzystywane są dane z wielu klatek. W przypadku techniki TXAA nacisk kładzie się na poprawę wyglądu poruszających się obiektów. Ta technika ma zróżnicowany wpływ na wydajność.

W przypadku techniki dynamicznych odbić (ang. dynamic reflections) Twój sprzęt może być zmuszony do wyrenderowania tej samej sceny (lub wersji tej samej sceny) dwukrotnie, co może oznaczać znacznie większe obciążenie Twojego procesora graficznego. W dynamicznej strzelance rzadko kiedy zatrzymujesz się, aby podziwiać odbicie akcji w oknie. Warto poświęcić jakość odbić, aby odzyskać kilka dodatkowych klatek.

Okluzja otoczenia (ang. ambient occlusion) umożliwia podkreślenie punktów styku pomiędzy przylegającymi teksturami, źródłami światła lub cienia. To drobne szczegóły, więc natężenie tego efektu możesz zmniejszyć (lub całkowicie wyłączyć), zanim przejdziesz do obniżania jakość samych tekstur.

Po lewej: włącz światło wolumetryczne | Po prawej: wyłącz światło wolumetryczne

Światło wolumetryczne (ang. volumetric lightning) sprawia, że snopy światła wydają się mieć głębię, dzięki czemu gracze mogą zobaczyć w nich unoszący się kurz lub inne drobiny takie jak dym. Takie snopy światła, niekiedy nazywane „boskimi promieniami”, powodują znaczne straty wydajności w niektórych grach.

Efekt rozmycia (ang. motion blur) symuluje działanie tradycyjnej kamery poprzez rozmywanie obiektów tła w miarę obracania się perspektywy gracza wokół jego osi. Chociaż ten sztuczny efekt pomaga ukryć niską częstotliwość wyświetlania klatek, często też dodatkowo zmniejsza wydajność. Jeżeli wolisz, aby gra bardziej przypominała film kinowy, pozostaw to ustawienie włączone. Jeżeli wolisz wyrazisty obraz cyfrowy, przekonaj się, jak będzie wyglądała gra, gdy je wyłączysz.

Wreszcie rozdzielczość ma ogromny wpływ na wydajność. Więcej pikseli w każdej klatce oznacza większe obciążenie renderowaniem Twojego procesora graficznego. Jeżeli nie zadowala Cię wydajność przy rozdzielczości na poziomie 1080p, rozważ zmniejszenie jej do 720p, co może znacznie poprawić grywalność przy niewielkim wpływie na wygląd samej gry. Przetestuj to ustawienie i oceń, czy zysk na liczbie klatek jest wart zmniejszenia wierności obrazu.

W niektórych grach można spotkać suwaki do ustawiania stopnia skalowania renderingu. Za ich pomocą możesz zwiększyć lub zmniejszyć częstotliwość próbkowania obrazu. Powyżej wartości 100% obraz wygląda nieco ostrzej dzięki renderowaniu w wyższej rozdzielczości, a następnie zmniejszaniu go do rozdzielczości Twojego ekranu. Poniżej wartości 100% opcja ta powoduje efekt odwrotny — gra jest renderowana w niższej rozdzielczości, a następnie rozciągana, aby dopasować obraz do rozdzielczości Twojego ekranu. Spowoduje to zmniejszenie przejrzystości obrazu i poprawę wydajności. Elementy wyświetlacza przeziernego (ang. HUD, np. paski zdrowia) nie są zmniejszane, dzięki czemu ogólny efekt może być bardziej atrakcyjny wizualnie niż zmniejszenie całościowej rozdzielczości.

Podczas gdy w grze w pojedynkę możesz nie chcieć rezygnować z wysokiej rozdzielności, rachunek zysków i strat może wyglądać zupełnie inaczej w przypadku rozgrywki online. W grach o dużej konkurencji, w których niezbędny jest dobry refleks, wielu graczy decyduje się na rozdzielczość 1080p lub mniejszą, ponieważ pozwala im to częściej uzyskać wyższą liczbę klatek. W przypadku obu tych tytułów większość zawodowych graczy stosuje rozdzielczość na poziomie 1080p i uzyskuje wysoką częstotliwość wyświetlania klatek (144 kl./s lub więcej).

Poziom szczegółów a wydajność

Jeżeli aktualizacja sterownika lub gry nie spowoduje zwiększenia częstotliwości wyświetlania klatek, pozostaje Ci ręczne dostosowywanie ustawień. W takim przypadku w pierwszej kolejności weź pod uwagę obniżenie parametrów trzech najbardziej obciążających ustawień: cieni, odbić i oświetlenia. Następnie poszukaj w Internecie wątków dotyczących wsparcia technicznego, w których podane są opcje specyficzne dla danej gry i mające krytyczne znaczenie w kontekście zwiększania wydajności.

Jeżeli stwierdzisz, że zanadto poświęcasz ustawienia graficzne na rzecz osiągnięcia docelowej liczby klatek, zawsze jest inna opcja: modernizacja systemu poprzez wymianę układu grafiki i procesora na szybsze modele. Nowsza karta graficzna może umożliwić szybsze renderowanie scen w wyższej rozdzielczości, a procesor o większej mocy usprawni przetwarzanie większej liczby obiektów na ekranie oraz efektów nakładanych po zakończeniu renderowania. Jeżeli Twój obecny sprzęt nie daje rady, rozważ zakup nowego systemu stworzonego z myślą o graniu na poważnie.

Informacje o produktach i wydajności

1

Intel i logo Intel są znakami towarowymi firmy Intel Corporation lub jej spółek zależnych w Stanach Zjednoczonych i/lub innych krajach.

*Inne nazwy oraz marki mogą być przedmiotem praw ich właścicieli. (W przypadku używania znaków towarowych i nazw innych firm).