Rozwiązywanie problemów — dlaczego mój komputer nie uruchamia systemu Windows

Najważniejsze informacje:

  • Co to jest BIOS?

  • Komunikaty o błędach

  • Menu

  • Problemy związane z pamięcią masową

  • Wymiana baterii CMOS

author-image

By

Gdy komputer nie uruchamia się prawidłowo, sytuacja może być irytująca. Niezależnie od tego, czy składasz nowy komputer, czy posiadany zestaw nagle przestał działać, czasami trudno jest określić, od czego zacząć naprawę. Trudność jest jeszcze większa, jeśli nie można uzyskać dostępu do systemu operacyjnego.

W tym przewodniku omówimy czynności, które należy wykonać, jeśli komputer się włącza i wyświetlacz działa, ale nie można uzyskać dostępu do systemu operacyjnego i komputer zatrzymuje się na ekranie systemu BIOS. Istnieje wiele potencjalnych przyczyn tego problemu, więc przedstawimy kilka typowych kwestii, aby pomóc Ci w przywracaniu komputera do normalnego działania.

Zwróć uwagę, że jeśli komputer w ogóle się nie włącza — czyli po naciśnięciu przycisku zasilania nic się nie dzieje lub komputer włącza się na chwilę, a następnie znowu się wyłącza — problem ten omówiliśmy tutaj.

Jeżeli jesteś w stanie uzyskać dostęp do systemu operacyjnego, ale nadal masz problemy, konieczne będzie rozwiązanie problemów z oprogramowaniem. Istnieje wiele zasobów, których można użyć do rozwiązywania problemów dotyczących systemu operacyjnego.

System BIOS (Basic Input/Output System) to oprogramowanie przechowywane na płycie głównej, które umożliwia interakcję z elementami sprzętowymi komputera i sterowanie takimi podstawowymi funkcjami jak priorytet rozruchu. Nowsze płyty główne korzystają z systemu UEFI, a nie BIOS. UEFI to ulepszona wersja tego oprogramowania, zaprojektowana pod kątem bardziej przyjaznej obsługi i zapewnienia zgodności z nowszym sprzętem.

Można go sobie wyobrazić jako prosty system operacyjny płyty głównej, który instruuje komputer, jak ma się uruchamiać. System BIOS jest wyświetlany przed załadowaniem systemu operacyjnego i zazwyczaj składa się z menu tekstowego lub prostego interfejsu umożliwiającego sterowanie podstawowymi ustawieniami sprzętu. Obejmuje to możliwość modyfikowania instrukcji rozruchowych i rozwiązywanie problemów.

System BIOS może się różnić w zależności od płyty głównej, więc nie ma uniwersalnej instrukcji jego obsługi. Jednak chociaż różni producenci udostępniają różne interfejsy, działają one podobnie. Odpowiedzi na pytania dotyczące konkretnego systemu BIOS można znaleźć w dokumentacji płyty głównej.

W zależności od konkretnej sytuacji dobrym pomysłem może być przejście do określonej sekcji tego artykułu. Jeżeli zostało podłączone nowe urządzenie peryferyjne USB, takie jak klawiatura, mysz lub zestaw słuchawkowy, możesz czytać dalej. Jeśli niedawno zostało dodane nowe urządzenie pamięci masowej, zacznij od sekcji „Aktualizowanie systemu BIOS”. Jeżeli komputer nigdy nie uruchomił się prawidłowo, na początek najlepsza może być sekcja „Komunikaty o błędach systemu BIOS”.

Eliminowanie czynników zewnętrznych

Przed zmianą jakichkolwiek ustawień spróbuj odłączyć od komputera wszystkie podłączone do niego urządzenia peryferyjne. Obejmuje to wszystkie urządzenia i elementy inne niż kabel zasilania, kabel wideo podłączony do monitora oraz klawiatura umożliwiająca poruszanie się po menu. Podłączone urządzenia peryferyjne, takie jak zewnętrzne dyski twarde, a nawet myszy zasilane przez złącze USB, mogą powodować problemy z zasilaniem, konflikty sterowników lub problemy z kolejnością rozruchu, a także uniemożliwiać uruchamianie systemu operacyjnego.

Jeżeli bez podłączonych urządzeń system operacyjny uruchamia się prawidłowo, podłączaj każde urządzenie pojedynczo i uruchamiaj system ponownie, aż znajdziesz to urządzenie, które powoduje problem.

Komunikaty o błędach systemu BIOS

Kiedy zostanie wyeliminowana możliwość, że problem powodują zewnętrzne urządzenia peryferyjne, należy sprawdzić system BIOS pod kątem komunikatów o błędach.

Często się zdarza, że jeśli system BIOS wykryje problem ze sprzętem, informuje o tym jeszcze przed umożliwieniem dostępu do swojego menu. Komunikat o błędzie różni się w zależności od używanego systemu BIOS i konkretnego problemu, ale poniżej podajemy kilka przykładów dla zilustrowania tej sytuacji:

  • CPU fan not detected (Nie wykryto wentylatora procesora) — problem z wentylatorem lub układem chłodzenia.
  • BOOT Device Error (Błąd urządzenia rozruchowego) — wystąpił problem z jednym z dysków pamięci masowej.

Jeżeli wystąpi błąd i nie wiadomo od razu, z jakim problemem się wiąże, poszukaj szczegółowych informacji w dokumentacji płyty głównej lub Internecie. Może to być istotny krok zmierzający do ustalenia źródła problemu i podjęcia dalszych czynności w celu jego rozwiązania.

Jeśli po przeanalizowaniu ewentualnych komunikatów o błędach i zajęciu się nimi nadal masz problemy z dostępem do systemu operacyjnego, być może warto przywrócić system BIOS do domyślnego stanu.

Przywracanie ustawień domyślnych

Ostrzeżenie: system BIOS steruje funkcjonowaniem komputera na podstawowym poziomie, więc podczas wprowadzania zmian należy zachować ostrożność.

1. Jeśli jeszcze nie jesteś w menu systemu BIOS, wyświetl je. Ten proces może się różnić w zależności od producenta, ale zazwyczaj wymaga naciśnięcia określonego klawisza — często chodzi o klawisz F2 lub DEL — natychmiast po włączeniu komputera. W większości systemów właściwy klawisz jest wyświetlany na ekranie bezpośrednio po rozpoczęciu rozruchu. Naciskaj ten klawisz wielokrotnie od razu po włączeniu komputera, a powinno pojawić się menu systemu BIOS.

2. Przywróć ustawienia domyślnie. Dokładny sposób wykonywania tej czynności zależy od producenta płyty głównej, ale odpowiednia opcja często znajduje się w sekcji menu pod nazwą „Save and Exit” (Zapisz i wyjdź). Czynność ta spowoduje przywrócenie domyślnych ustawień systemu BIOS, co może pomóc w rozwiązaniu problemów spowodowanych zmianą konfiguracji. Zapisz ustawienia i uruchom komputer ponownie, aby wprowadzić zmiany.

Aktualizowanie systemu BIOS

Ta czynność może nie być bardzo przydatna w przypadku korzystania z gotowego zestawu komputerowego lub w sytuacji, gdy komputer działał prawidłowo, a następnie pojawiły się problemy, ale jeśli składasz nowy komputer, a w szczególności wtedy, gdy korzystasz ze starszej płyty głównej, aktualizacja systemu BIOS może pomóc w rozwiązywaniu problemów z rozruchem.

Również ten proces może się nieco różnić w zależności od producenta, więc warto poszukać szczegółowych informacji. Producent płyty głównej prawdopodobnie udokumentował odpowiednią procedurę w instrukcji płyty lub Internecie. Producenci stosują różne procesy, a niektóre płyty główne mają nawet funkcje automatycznej aktualizacji.

W rozwiązywaniu problemów spowodowanych połączeniem nowego sprzętu, na przykład dysków o większej pojemności, ze starszą płytą główną może pomóc aktualizacja oprogramowania sprzętowego.

Pamięć masowa

System operacyjny jest zainstalowany na dysku pamięci masowej, więc nieładowanie się systemu operacyjnego może wskazywać na problem z dyskiem. Istnieje kilka sposobów diagnozowania problemów z pamięcią masową. Zaczniemy od kolejności rozruchu.

Kolejność rozruchu, czyli priorytet rozruchu, to porządek, w którym komputer skanuje dostępne opcje pamięci masowej i decyduje, które z nich potraktować priorytetowo. Jeżeli dysk z systemem operacyjnym nie zajmuje najwyższej pozycji w kolejności rozruchu, może to wyjaśniać przyczynę nieprawidłowości występujących podczas ładowania. Dostosowanie tego ustawienia pozwala wykonać rozruch z dysku lub zewnętrznej pamięci masowej, co może ułatwić wykonywanie takich czynności jak wyżej wspomniana aktualizacja systemu BIOS. Problemy mogą także wystąpić, jeśli priorytet rozruchu jest nieprawidłowy lub jeśli system nie wykrywa podstawowego urządzenia pamięci masowej.

1. Usuń zewnętrzną pamięć masową. Aby określić kolejność rozruchu, uruchom ponownie komputer, odłącz ewentualne zewnętrzne dyski pamięci masowej lub dyski flash i wejdź do systemu BIOS, naciskając odpowiedni klawisz podczas uruchamiania komputera.

2. Przejdź do sekcji systemu BIOS pod nazwą Boot (Rozruch). Nazwa może być nieco inna, ale chodzi o sekcję dotyczącą pamięci masowej, która prawdopodobnie nosi nazwę Boot Priority (Priorytet rozruchu) lub Boot Order (Kolejność rozruchu).

3. Określanie właściwego dysku rozruchowego. Podstawowym dyskiem powinien być ten, na którym jest zainstalowany system operacyjny. Jeśli nie wiesz, z którego dysku powinien być wykonywany rozruch, warto przyjrzeć się samemu dyskowi, ponieważ na etykiecie często wyraźnie podana jest pojemność i marka, a te same informacje często występują także w systemie BIOS. Jeśli nie masz pewności, na którym z dysków znajduje się system operacyjny, wyłącz w systemie BIOS wszystkie dyski poza jednym i sprawdź, czy system się uruchomi. Jeśli nie, kontynuuj proces eliminacji do czasu znalezienia właściwego dysku. Następnie możesz wrócić do systemu BIOS i ponownie włączyć pozostałe dyski pamięci masowej. Upewnij się tylko, że dysk z systemem operacyjnym znajduje się na początku listy priorytetów.

4. Zapisz zmiany. Po odpowiednim ustaleniu priorytetów kolejności rozruchu zapisz zmiany i wyjdź.

Jeśli system BIOS w ogóle nie wykrywa dysku, czyli dysk z systemem operacyjnym nie pojawia się w menu kolejności rozruchu, mógł wystąpić problem z samym dyskiem lub jego konfiguracją.

Jeśli korzystasz z pamięci masowej typu PCIe*, takiej jak dysk SSD NVMe*, również to może powodować problemy w przypadku niewłaściwej konfiguracji. PCIe* jest złączem szeregowym umożliwiającym chipsetowi oraz procesorowi łączenie i komunikowanie się ze sprzętem zainstalowanym na płycie głównej. Istnieje ograniczona liczba „linii” PCIe* (czyli kanałów służących do wysyłania i odbierania danych), które muszą być odpowiednio rozdzielane między korzystające z nich elementy sprzętowe, w tym procesor graficzny, karty rozszerzeń i niektóre rozwiązania z zakresu pamięci masowej.

Ich niewłaściwa alokacja może prowadzić do spadku wydajności lub problemów ze zgodnością. Ten czynnik jest istotniejszy w przypadku składania komputera, który jeszcze nie wykonał prawidłowego rozruchu, lub dodawania nowego sprzętu do starszego zestawu, ponieważ jest mało prawdopodobne, że alokacja linii ulegnie zmianie bez zainstalowania lub usunięcia elementów sprzętowych.

Należy także sprawdzić, czy płyta główna obsługuje odpowiedni tryb rozruchu dla używanego dysku SSD. Jeśli na przykład korzystasz z dysku pamięci masowej NVMe* M.2 lub karty dodatkowej w tym formacie, płyta główna / system BIOS mogą nie być w stanie wykonać rozruchu z dysku w nowszym formacie. Korzystanie z nowego dysku może wymagać aktualizacji systemu BIOS, która udostępni nowszy interfejs UEFI z obsługą rozruchu z dysku NVMe*, lub przejścia na tryb rozruchu UEFI. Ten problem nie dotyczy większości nowoczesnych płyt głównych z gniazdami M.2, ale jeśli korzystasz ze starszego sprzętu, warto przyjrzeć się omawianym opcjom w sekcji systemu BIOS pod nazwą Boot (Rozruch) lub uaktualnić oprogramowanie płyty głównej do najnowszej wersji.

Aby sprawdzić, jak posiadana płyta główna obsługuje alokację linii PCIe* i czy jest zgodna z interfejsem UEFI, zajrzyj do dokumentacji płyty. Aby uzyskać więcej informacji na temat wykonywania rozruchu z dysku SSD NVMe*, skorzystaj z tego przewodnika.

Więcej na temat technologii PCIe*, interfejsu UEFI i pamięci masowej

Jeśli korzystasz z pamięci masowej typu PCIe*, takiej jak dysk SSD NVMe*, również to może powodować problemy w przypadku niewłaściwej konfiguracji. PCIe* jest złączem szeregowym umożliwiającym chipsetowi oraz procesorowi łączenie i komunikowanie się ze sprzętem zainstalowanym na płycie głównej. Istnieje ograniczona liczba „linii” PCIe* (czyli kanałów służących do wysyłania i odbierania danych), które muszą być odpowiednio rozdzielane między korzystające z nich elementy sprzętowe, w tym procesor graficzny, karty rozszerzeń i niektóre rozwiązania z zakresu pamięci masowej.

Ich niewłaściwa alokacja może prowadzić do spadku wydajności lub problemów ze zgodnością. Ten czynnik jest istotniejszy w przypadku składania komputera, który jeszcze nie wykonał prawidłowego rozruchu, lub dodawania nowego sprzętu do starszego zestawu, ponieważ jest mało prawdopodobne, że alokacja linii ulegnie zmianie bez zainstalowania lub usunięcia elementów sprzętowych.

Należy także sprawdzić, czy płyta główna obsługuje odpowiedni tryb rozruchu dla używanego dysku SSD. Jeśli na przykład korzystasz z dysku pamięci masowej NVMe* M.2 lub karty dodatkowej w tym formacie, płyta główna / system BIOS mogą nie być w stanie wykonać rozruchu z dysku w nowszym formacie. Korzystanie z nowego dysku może wymagać aktualizacji systemu BIOS, która udostępni nowszy interfejs UEFI z obsługą rozruchu z dysku NVMe*, lub przejścia na tryb rozruchu UEFI. Ten problem nie dotyczy większości nowoczesnych płyt głównych z gniazdami M.2, ale jeśli korzystasz ze starszego sprzętu, warto przyjrzeć się omawianym opcjom w sekcji systemu BIOS pod nazwą Boot (Rozruch) i/lub uaktualnić oprogramowanie płyty głównej do najnowszej wersji.

Aby sprawdzić, jak posiadana płyta główna obsługuje alokację linii PCIe* i czy jest zgodna z interfejsem UEFI, zajrzyj do dokumentacji płyty.

Problemy ze sprzętem

Jeśli dotychczas komputer uruchamiał się prawidłowo, ale system BIOS przestał wykrywać dysk pamięci masowej, problem może dotyczyć samego dysku.

Jeśli tak jest w rzeczywistości, trzeba rozwiązać problem sprzętowy, a to będzie wymagać otwarcia komputera.

Przed przystąpieniem do tej czynności koniecznie odłącz kabel zasilania, upewnij się, że znasz najbezpieczniejszy sposób otwarcia obudowy, i pamiętaj, że w przypadku gotowego zestawu komputerowego wykonanie tej czynności może grozić unieważnieniem gwarancji. Aby sprawdzić, czy istnieje taka obawa, skontaktuj się z producentem komputera.

Po otwarciu komputera sprawdź, czy kable prowadzące do dysku pamięci masowej są prawidłowo podłączone i czy nie są luźne. Jeśli korzystasz z dysku M.2, sprawdź, czy jest on prawidłowo osadzony we właściwym gnieździe płyty głównej.

Jeśli wszystko wygląda jak należy, warto wyjąć pamięć masową i przetestować ją z innym komputerem, co do którego masz pewność, że działa. Byłoby idealnie, gdyby istniała możliwość zainstalowania dysku w innym działającym komputerze w celu przeprowadzenia testów. Jeśli tak nie jest, istnieją adaptery USB, które umożliwią podłączenie dysku do portu USB innego komputera i sprawdzenie, czy dysk zostanie wykryty. Pozwoli to sprawdzić, czy inny system operacyjny wykrywa dysk oraz wykonać testy diagnostyczne przy użyciu takich narzędzi jak Narzędzie do sprawdzania dysków w systemie Windows w celu określenia stanu dysku.

Jeśli urządzenie pamięci masowej nie zostanie wykryte nawet w innym komputerze, może to oznaczać, że dysk uległ awarii. Jeśli dysk przestał działać, prawdopodobnie nadszedł czas, by poszukać zamiennika.

CMOS

Choć nie zdarza się to często, czasami prawidłowe uruchomienie komputera uniemożliwiają problemy z baterią CMOS.

Bateria CMOS na płycie głównej to zasilany z baterii układ przechowujący istotne informacje o systemie, takie jak podstawowe ustawienia sprzętowe i data. Częstymi objawami wskazującymi na awarię baterii CMOS są stale resetujący się zegar lub komunikat o błędzie systemu BIOS dotyczący tej baterii. W zwykłych warunkach użytkowania czas działania takiej baterii zazwyczaj wynosi około dziesięciu lat, ale może się on różnić. Jeśli masz starszą lub używaną płytę główną, warto dokładnie sprawdzić, czy bateria działa prawidłowo. Baterie tego rodzaju są stosunkowo niedrogie, a procedura ich wymiany — zazwyczaj prosta.

1. Znajdź baterię. Odszukaj baterię CMOS na płycie głównej (jest to srebrne, płaskie ogniwo w kształcie monety). Jeśli masz problemy z jej znalezieniem, zajrzyj do dokumentacji płyty głównej.

2. Włóż baterię ponownie. Przed podjęciem próby wymiany wyjmij baterię i włóż ją ponownie. Wyjęcie baterii powinno być stosunkowo proste. Baterię może przytrzymywać zatrzask lub klips, ale zazwyczaj można ją po prostu wyjąć ręką lub pomagając sobie delikatnie śrubokrętem oraz zainstalować ponownie w ten sam sposób.

3. Wyjmij i wymień baterię CMOS. Jeśli ponowne włożenie baterii nie rozwiąże problemu, spróbuj ją wymienić. Najczęściej występującą baterią CMOS jest bateria typu CR2032, ale po wyjęciu baterii koniecznie zapisz jej parametry, aby znaleźć identyczny zamiennik.

4. Ponownie uruchom komputer. Po ponownym włożeniu lub wymianie baterii uruchom komputer ponownie i wejdź do systemu BIOS. Następnie zresetuj ustawienia daty i godziny, zapisz je i wyjdź.

Inny sprzęt

Oprócz pamięci masowej błąd rozruchu może także powodować inny sprzęt, zwłaszcza jeśli występuje komunikat o błędzie. Jeśli nic innego nie działa, warto sprawdzić wszystkie kable i upewnić się, że wszystkie elementy sprzętowe są prawidłowo osadzone. W tym przewodniku opisano krok po kroku, jak przetestować poszczególne elementy sprzętowe — możesz z niego skorzystać i sprawdzić, czy to rozwiąże problem.

Dalsze testy

Jeśli mimo wypróbowania wszystkich powyższych zaleceń nadal nie możesz wyjść poza ekran systemu BIOS, w ramach kolejnego kroku warto przetestować bieżącą konfigurację sprzętową z nową płytą główną. Wymaga to ponownego zainstalowania procesora i wentylatora oraz ponownego zamontowania wszystkich niezbędnych elementów, ale pomoże wyeliminować płytę główną jako źródło problemu.

Jeśli można przeprowadzić test z użyciem zastępczego sprzętu, jest to idealne rozwiązanie, zwłaszcza w sytuacji, gdy system BIOS zasygnalizował określony element.

Większość problemów z komputerem da się rozwiązać, jednak jeżeli masz starszy zestaw, być może po prostu przyszedł czas na modernizację. Właściwie konserwowany sprzęt komputerowy może działać przez długi czas, ale wraz z rozwojem technologii komputerowych nawet najbardziej niezawodne elementy trzeba w końcu wymienić, aby zapewnić maksymalny komfort obsługi.

Informacje o produktach i wydajności

1

Cechy i zalety technologii Intel® zależą od konfiguracji systemu i mogą wymagać obsługującego je sprzętu, oprogramowania lub aktywacji usług. Wydajność może różnić się od podanej w zależności od konfiguracji systemu. Żaden produkt ani komponent nie jest całkowicie bezpieczny. Więcej informacji można uzyskać od sprzedawcy lub producenta systemu albo na stronie https://www.intel.pl.